Het erfgoed van Nieuwegein

tiendpad nieuwegein
Het Tiendpad (vroeger Tiendkade) ligt midden in het stedelijk gebied van Nieuwegein, en stamt waarschijnlijk uit de 11e eeuw. De kadestructuur (weg, omgeven door knotwilgen en sloten) vormt een minilandschapje binnen de stad. Op de achtergrond de 20e-eeuwse Beatrixsluizen in het Lekkanaal.

Samen met Archeologisch bureau RAAP en het Monumenten Advies Bureau verrichte Overland een inventarisatie van cultuurhistorische waarden in Nieuwegein. Deze gemeente was tot in de jaren ’70 (toen nog gemeente Jutphaas en Vreeswijk) een bijzonder landelijk gebied. Het bestond uit polders die in de middeleeuwen op last van de bisschop van Utrecht waren ontgonnen. Het agrarisch landschap bestond uit uitgestrekte rechte stroken grasland, afgewisseld met soms bochtige wegen, kaden en buitenplaatsen. Dwars door dit oude landschap liep een stelsel van kanalen zoals de middeleeuwse Vaartse Rijn en het 20e-eeuwse Amsterdam-Rijnkanaal. Nu bestaat de gemeente voor het overgrote deel uit woonwijken, maar het oude landschap schijnt vaak nog door en verleent kwaliteit aan de stad.

Overland karteerde het ‘prestedelijk landschap’ van Nieuwegein. In sommige woonwijken is de oude strokenstructuur nog herkenbaar, met rechte lijnen, vaak gericht op de Lekdijk of een oude kade. Heel bijzonder is dat de typische ontginningsassen en achterkaden een nieuwe plek hebben gekregen in de stedelijke structuur. Binnen en tussen de woonwijken zijn dit nu kleine minilandschappen, vaak rond fiets- en wandelpaden. Op basis van de kartering gaf Overland beleidsadviezen om de prestedelijke structuren en sferen nog meer te benutten in het ruimtelijk beleid.